Antoni Słonimski – Encyklopedia

Antoni Słonimski

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Antoni Słonimski
Antoni Slonimski Polish writer.jpg
Data i miejsce urodzenia 15 listopada 1895
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 lipca 1976
Polska Warszawa
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Alfabet Wspomnień
Cytaty w Wikicytatach Cytaty w Wikicytatach
Grób Słonimskich na Cmentarzu leśnym w Laskach

Antoni Słonimski (ur. 15 listopada 1895 w Warszawie, zm. 4 lipca 1976 tamże) – polski poeta, felietonista, dramatopisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz.

Spis treści

[edytuj] Nota biograficzna

Antoni Słonimski urodził się 15 listopada 1895 w Warszawie w rodzinie pochodzenia żydowskiego, jako syn Stanisława Słonimskiego i Eugenii z Poznańskich. W 1917 ukończył warszawską Szkołę Sztuk Pięknych. Organizował wystawy swych prac plastycznych oraz współpracował z czasopismami artystycznymi, m.in. z miesięcznikiem Pro Arte.

W 1918 współtworzył kabaret literacki Pikador, a w rok później - grupę poetycką Skamander. Współpracował z nią, z przerwami, do wybuchu wojny. W latach międzywojennych współpracował także z Kurierem Polskim i (1920-23), Wiadomościami Literackimi (1924-39).

Jego teksty wykorzystywały m.in. kabarety Czarny Kot, Qui Pro Quo, Cyrulik Warszawski, Tip Top oraz rosyjski awangardowy Niebieski Ptak. Był członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich i polskiej sekcji PEN Clubu.

W działalności publicystycznej sprzeciwiał się zarówno postawom narodowej demokracji, jak i komunizmowi. Opowiadał się za racjonalizmem i demokracją. Od wczesnej młodości związany z PPS, popierał działalność Józefa Piłsudskiego aż do czasów utworzenia obozu w Berezie Kartuskiej.

W swoim dorobku ma także dwie powieści science-fiction: Torpeda Czasu z 1924 i Dwa Końce Świata z 1937. Widać w nich inspirację twórczością H.G. Wellsa, bardzo cenionego przez Słonimskiego. W książkach tych pisarz pokazywał groźne skutki militaryzmu i rozwoju totalitaryzmu.

Podczas wojny na emigracji, początkowo w Paryżu (1939-40), a po kapitulacji Francji - w Londynie. Współpracował z rozmaitymi periodykami emigracyjnymi, m.in. z Polską Walczącą i Wiadomościami Polskimi. W roku 1942, na skutek różnicy poglądów, odszedł z Wiadomości i, wraz z Karolem Estreicherem założył miesięcznik Nowa Polska.

W swych artykułach opowiadał się za ideą Polski wielokulturowej i tolerancyjnej, opartej na zasadach wolności i równości.

Po zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji. Do roku 1948 kierował sekcją literatury UNESCO, następnie do 1951 emigracyjnym Instytutem Kultury Polskiej. W 1951 powrócił do kraju i wznowił działalność poetycką.

Pisywał artykuły, wiersze i felietony do wielu gazet ogólnopolskich, m.in. do Nowej Kultury (1950-1962), Szpilek (1953-73) i Przeglądu Kulturalnego. W 1954 poddał ostrej krytyce ówczesne podręczniki do historii literatury, przez co jego dzieła zostały wycofane z obiegu. W 1955 był jednym z założycieli Klubu Krzywego Koła.

Na fali Odwilży w 1956 został wybrany na prezesa Związku Literatów Polskich. Funkcję tę pełnił do 1959 roku.

Odsunięty przez Władysława Gomułkę od sprawowania funkcji publicznych, Słonimski poświęcił się działalności na rzecz rozmaitych inicjatyw opozycyjnych. W marcu 1964 wraz z Janem Józefem Lipskim zainicjował tzw. List 34 przeciwko polityce kulturalnej partii. Krytykował władze w związku z antysemicką nagonką po marcu 1968 r. W 1975 był jednym z sygnatariuszy Memoriału 59 oraz Listu 14 w proteście przeciw planowanym zmianom w konstytucji PRL.

Z powodu działalności opozycyjnej jego dzieła ponownie wpisano na listę cenzorską. Od 1970 publikował w Tygodniku Powszechnym.

Zmarł 4 lipca 1976 w Warszawie w wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym. Pochowany w Laskach wraz z żoną, Janiną Konarską-Słonimską, malarką. Testamentem zapisał prawa autorskie swych utworów Zakładowi dla Niewidomych w Laskach.

[edytuj] Ważniejsze dzieła

[edytuj] Publicystyka, proza

  • Wspomnienia warszawskie, Czytelnik 1957
  • W oparach absurdu (z Julianem Tuwimem), Iskry 1958
  • Artykuły pierwszej potrzeby, Notatki i uwagi 1951-1958, Państwowy Instytut Wydawniczy 1959
  • Załatwione odmownie, Felietony 1960-1961, Państwowy Instytut Wydawniczy 1963
  • Załatwione odmownie, seria druga, Felietony 1962-1964, Państwowy Instytut Wydawniczy 1964
  • Jawa i mrzonka, (Spowiedź emigranta – Jak to było naprawdę), Państwowy Instytut Wydawniczy 1964
  • Alfabet wspomnień, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975
  • Ciekawość, Felietony 1973-1976, Czytelnik 1981, wyd. 2 1988, ISBN 8307019176
  • Gwałt na Melpomenie, Felietony teatralne 1924-1939, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1982
  • Moja podróż do Rosji, Literackie Towarzystwo Wydawnicze, 1997, ISBN 8390158329
  • Kroniki tygodniowe t. 1, 1927-1931, Literackie Towarzystwo Wydawnicze, 2001, ISBN 8388736310
  • Kroniki tygodniowe t. 2, 1932-1935, Literackie Towarzystwo Wydawnicze, 2001, ISBN 8388736086
  • Kroniki tygodniowe t. 3, 1936-1939, Literackie Towarzystwo Wydawnicze, 2004, ISBN 8388736477

[edytuj] Utwory sceniczne

  • Wieża Babel, dramat wierszem 1927
  • Murzyn warszawski, komedia 1928
  • Lekarz bezdomny, komedia 1930
  • Rodzina, komedia 1933

[edytuj] Zobacz też

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Antoniego Słonimskiego

[edytuj] Linki zewnętrzne


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/mo/richFeeds.php on line 59

Boeing 777 musi mieć nowe oprogramowanie
Amerykański urząd lotnictwa cywilnego (FAA) zażądał nowego oprogramowania dla samolotu Boeing 777, mającego zapobiec nieumyślnemu uruchomieniu mechanizmu autopilota przed startem i ewentualnym wypadkom.
Tanie buty mogą zruinować zdrowie
Tanie wersje wciąż modnych damskich butów UGG mogą spowodować w przyszłości poważne problemy zdrowotne - ostrzega serwis "BBC News/Health".
Rodzi się coraz więcej trojaczków
Badania przeprowadzone w Norwegii wykazały, że w ciągu ostatnich czterdziestu lat liczba rodzących się trojaczków wzrosła ponad dwukrotnie. Ich śmiertelność wciąż jest jednak dziesięciokrotnie wyższa niż w przypadku pojedynczych urodzeń - donosi Reuters.
Duże farmy wiatrowe wpływają na poziom temperatur
Olbrzymie farmy wiatrowe mogą podwyższać temperatury jeżeli są budowane na lądzie i je obniżać jeżeli są instalowane w wodzie - informują naukowcy na łamach pisma "Atmospheric Chemistry and Physics".
Ładniejsze usta dzięki mięśniom szyi
Dzięki przeszczepieniu fragmentu mięśnia z szyi usta mogą się stać pełniejsze - informuje pismo "Archives of Facial Plastic Surgery".
Linki: Strona gwna